काठमाडौं १६ बैशाख /”संस्कृति हाम्रो पहिचान हो, र त्यो पहिचानलाई जगेर्ना गर्दै विश्वसामु गौरवसाथ प्रस्तुत गर्न सक्नु हाम्रो सामूहिक जिम्मेवारी हो। यही जिम्मेवारीमा आधारित हनुमानढोका दरबार क्षेत्र संरक्षण कार्यक्रमले चालु आर्थिक वर्षमा उल्लेखनीय सफलता प्राप्त गरेको छ। यो केवल आर्थिक वृद्धिको आँकडा मात्र होइन, नेपालको सांस्कृतिक सम्पदाप्रतिको विश्व समुदायको आकर्षण र सम्मानको प्रमाण हो।
गत आर्थिक वर्षको यही अवधिसम्म रु १४ करोड ६ लाख ६३ हजार आम्दानी गरेको यस कार्यक्रमले चालु वर्षमा त्यसलाई पार गर्दै रु १५ करोड २६ लाख ३५ हजार रुपैयाँ आम्दानी गरिसकेको छ। यो तथ्यांकले देखाउँछ कि हाम्रा ऐतिहासिक धरोहरप्रतिको विश्वव्यापी आकर्षण अझै बढ्दो छ। कार्यक्रम प्रमुख चन्द्रगोपाल प्रधानका अनुसार पर्यटन सेवा शुल्क, अन्य सेवा शुल्क तथा प्रशासनिक सेवा शुल्कका कारण समग्र आम्दानीमा वृद्धि भएको हो। चालु आर्थिक वर्षको अन्त्यसम्म रु १७ करोड आम्दानी गर्ने लक्ष्य रहेको र त्यो सहजै प्राप्त हुने विश्वासले कामप्रतिको उत्साह झल्किन्छ।
हनुमानढोका दरबार क्षेत्र नेपालको गौरवशाली इतिहासको जीवित दस्तावेज हो। यही कारणले यो क्षेत्र विदेशी तथा स्वदेशी पर्यटकको पहिलो रोजाइमा पर्छ। सार्क मुलुकका पर्यटकका लागि रु ५०० र अन्य मुलुकका लागि रु १,००० को प्रवेश शुल्क निर्धारण गरिएको छ भने नेपालीहरूलाई निःशुल्क प्रवेशको व्यवस्था राखिँदा यो क्षेत्र जनतासँग अझ नजिकिएको अनुभूति हुन्छ। संग्रहालय अवलोकनको सन्दर्भमा भने न्यून शुल्क कायम गरिएको छ, जसले सबै वर्गलाई इतिहास र संस्कृति नजिकबाट अनुभव गर्न अवसर दिन्छ।
पर्यटकीय मौसममा प्रतिदिन ७०० पर्यटकसम्म यहाँ आउने गरेका छन्, जसमा विशेष गरी भदौ, असोज र कात्तिक महिनामा उल्लेखनीय वृद्धि हुन्छ। गत आर्थिक वर्षमा सार्क राष्ट्रबाट ४७,३९९ र अन्य राष्ट्रबाट १,५३,२६२ पर्यटकले दरबार क्षेत्र अवलोकन गरेका थिए भने चालु आर्थिक वर्षमा हालसम्म नै सार्कबाट ३५,७८५ र अन्य राष्ट्रबाट १,४५,६२५ पर्यटकले भ्रमण गरिसकेका छन्। यो संख्या हेर्दा वैशाख महिनामा पनि पर्यटक आगमनमा कुनै कमी नरहेको देखिन्छ, जुन विगतमा दुर्लभ थियो।
इन्द्रजात्रा जस्ता सांस्कृतिक पर्वहरूका अवसरमा दरबार क्षेत्र पर्यटकले भरिने गर्दछ, जसले न केवल आर्थिक दृष्टिकोणले आम्दानीमा टेवा पुर्याउँछ, बरु हाम्रो संस्कृति, चाडपर्व र परम्परालाई विश्व सामु झनै उजागर गर्छ। यस्तो सफलताको पछाडि रहेका सम्पूर्ण संरक्षक, कर्मचारी, गाइड र स्थानीय समुदायको योगदानलाई बिर्सन सकिन्न।
हनुमानढोका दरबार क्षेत्र आज पनि समयका अनेकौँ आरोह-अवरोह पार गर्दै, गौरवशाली अतीत बोकेर वर्तमानको प्रगतिशील यात्रामा अघि बढिरहेको छ। यस किसिमको उपलब्धिले सम्पदाको संरक्षणमा समर्पित सबैलाई थप प्रेरणा दिनेछ र आगामी पुस्तालाई पनि संस्कृति र पर्यटनको महत्त्व सिकाउने अमूल्य सम्पदा बनिरहनेछ।”